GDA en zijn schaatstocht
Het ontstaan:
Toen ook de stoerste afstandrijder zijn houten doorlopers nog met leertjes en oranjekleurige linten moest aangorden, waren ze al een trofee: IJSMOPPEN uit Vlaardingen. Sinds mensenheugenis zijn generaties LOOSDUINERS via het Westland opweg geweest om dit keiharde baksel te gaan halen, zodra het ijs hen kon dragen. Vanaf het moment dat onze vereniging sportpark "Madestein" bespeelt, dit is sinds 16 oktober 1976, is er door diverse personen gesproken over het herstellen van deze oude Loosduinse traditie op het gebied van schaatsen. In vroegere jaren ging elke Loosduiner die van schaatsen hield, als het enigszins mogelijk was op de schaats naar Vlaardingen om aldaar de "Vlaardingse Moppen" te halen.Deze Vlaardingse Moppen (een alledaags koekje) moest, bij voorkeur verpakt in een rode zakdoek en gebonden worden aan de broekriem. Wanneer je vooral als jonge jongen/meisje, deze koekjes heel thuis bracht, dan was je een redelijk schaatser. Omdat vanaf sportpark Madestein de weg via sloten en vaarten in bijna één rechte lijn naar Vlaardingen ligt kreeg deze tocht in 1979 een eerste aanzet. Doch de winter was er wel maar voor schaatsen was geen mogelijkheid. In 1982 echter was er voor het eerst sinds 1962 weer zoveel ijs dat vele Westlanders naar Vlaardingen trokken. Zo ook de schaatsende Loosduiners. Dit kon echter niet vanaf ons sportpark omdat de " Holle Watering " niet dicht lag. De druk werd echter zo groot, om deze tocht toch in GDA verband te organiseren, dat er voor een alternatieve startplaats werd gekozen om de 1e schaatstocht alsnog te doen plaats vinden.
Op 16 januari 1982 vertrokken er 57, merendeels G.D.A. leden, vanaf de Vogelaer in Poeldijk om via de Gantel naar Vlaardingen te schaatsen. (vervoer van Madestein naar de Vogelaer op eigen gelegenheid) Een unieke traditie is hersteld.
Het reglement:
Naar aanleiding van deze 1e schaatstocht zijn enkele principe regels vastgesteld, die waarschijnlijk elke keer wanneer er geschaatst kan worden zullen terugkeren. EIGEN RISICO VERMELDEN
De afstanden:
Bij de GDA schaatstocht kennen we twee afstanden nl. 25 kilometer en 40 (45) kilometer.
De echt stoere schaatser gaat vanaf veld 3 via de kleine Madesteinplas naar de Wennetjessloot. Op dit stuk moet alwel veel geklund worden. Dit is dan een afstand van 45 kilometer. Het vervoer vanaf het clubgebouw naar de Wennetjessloot en later weer terug vind plaats via de schaatstaxi, een tractor met open hanger.Tot zondag 12 januari 1997 is er altijd enige twijfel geweest over de juiste afstand van de tocht. Doch op die dag is bij invallende dooi, per fietskilometer, de lengte gemeten. Uiteraard over het ijs.
Controle posten:
Dat zijn er drie, de 1e in Schipluiden, deze is tevens de 3e (terugweg) Controlepost 2 is in Vlaardingen. Hier haalt u de benodigde stempels waarna u de deelnemerskaart bij de eindcontrole in het clubgebouw van GDA inlevert. Hier wordt u afgemeld en gaan wij aan het werk om u later de Gouden/Zilveren of Bronzen medaille te doen toekomen.
Op de controle posten krijgt u soep en een broodje worst, kopen kunt u hier niets, daar hebben we geen vergunning voor en worden ook nog eens enkele malen hierop gecontroleert.
Zomaar verhalen.
’t Wordt spannend op GDA zodra het winter wordt. Een soort elfstedenkoorts maakt zich meester van een aantal personen (rayonhoofden genoemd), immers de voetbalclub GDA heeft z’n eigen ”TOCHT DER TOCHTEN”: Vlaardingse moppen halen op de schaats. Al ’t maar even vriest, wijkt het voetballen en wordt de organisatie in werking gezet. Schaatstaxi, gamellen voor de soep, kraampjes voor de controleposten, personen om te bemanne, ’t is een heel gedoe, maar in zeer korte tijd staat alles gereed om op een geheel ander vlak sport te beleven.
Schaatsen vanuit Loosduinen via de Westlandse wateren naar Vlaardingen en dan weer terug. Via de Wennetjessloot en de Holle Watering komen we in Kwintsheul, gaan dan via de Lange Wateringen de Zweth, naar de Monsterwatering en komen bij de molen in Schipluiden, waar de eerste controlepost is. Verder gaat het via de Vlaardingsevaart en nadren we de snelweg: deze onderdoor en dan tot aan de sluis, tweede controlepost en moppen halen bij bakker Hazenberg in de Hoogstraat. Als het kan nog even een drankje in café De Kroon, maar oh wat is het druk! Nu gaan we terug lekker voor het windje, naar opnieuw Schipluiden. Dit is nu controlepost drie. Verder gaat het richting Loosduinen. De weg kwijt raken is moeilijk, door de vele deelnemers en de felle borden ”richting GDA”. Aan het eind van de ”Bonkevaart” achter de Uithof, controleer ik of mijn moppen nog heel in de rode zakdoek zitten en stap dan met opgeheven hoofd op de tractor (schaatstaxi)die mij moe, maar voldaan, vervoert naar het lokkende clubgebouw van GDA. Ik voel me een held en de sfeer die bij het afstempelen van de controlekaart heerst, bevestigt dit nog eens. ”Ging het goed?”, ”Fijne tocht gehad?”. ”Uw controlekaart is juist afgestempeld, we nemen deze in, uw controlestrookje mag u meenemen en uw medaille wordt u later thuis bezorgd”. Het is een grote genoegdoening\als je zo’n echte heldentocht achter de rug hebt! Hoe is men nu bij GDA op dit idee gekomen? In feite is het een traditie die voortspruit uit een andere traditie. Leest u maar eens wat ik tegenkwam in de ”Gids behorende bij de terreinkaarten voor schaatsenrijders”, daterend van 1902. Wie herkent Hollands vlakte wanneer een ijskorst van een palmdikte de vaarten dekt? Dan zijn de dagen aangebroken, dat duizenden menschelijke wezens met schaatsen, roode koonen en blauwe plekken lopen, dat arren draven en kermissen verrijzen en dat de feestelijke stemming der uitzwierders alleen geëvenaard wordt door den kommer der thuisblijvers, die te laat hun ouders verwijzen, dat deze indertijd verboden om op een stuk ijzer van niet noemenswaardige breedte, al buitelend en schuifelend, zich te vormen tot een ding van volmaakte bevalligheid. Een man toch die mooi schaatsen rijdt, is een lust der oogen; een vrouw kan mooi zijn als zij danst of paardrijdt, maar iets schooners dan een vrouw die mooi schaatsenrijdt, laat zich eenvoudig niet denken” Ja, als je dit leest, moet je wel zeggen: er is eigenlijk niets veranderd, want nog steeds krijgt Nederland, als de eerste sloten en vaarten dichtvriezen, de ”schaatskoorts”. In de genoemde gids staat ook een beschrijving van een tocht naar Vlaardingen vanuit Loosduinen, ”waar de schaatsen kunnen woorden aangebonden bij de Tol op den Loosduinschenweg”. Verder wordt een route beschreven om ”Goudsche pijpen” te halen” (informatiebron: De Westlandpost van 28 december 1995). Sinds 1976, ’t jaar waarin we verhuisden van de Emmastraat naar ons sportpark Madestein, wilden we al deze oude Loosduinse Traditie in ere herstellen. VLAARDINGSE MOPPEN halen op de schaats. Het bleek mogelijk te zijn, vanaf het sportpark, met wat kluunwerk, per schaats naar Vlaardingen te komen. Voor het eerst werd deze tocht enigszins geforceerd gehouden vanaf de Vogelaer, nabij de Gantel in Poeldijk. Nu is het een begrip in Loosduinen, na in totaal zes tochten. Ongeveer 1100 personen hebben eraan deelgenomen. Van heinde en ver komen de schaatsers, zoals uit Amsterdam, Irnsum, Weert, Oosterland en Bruinisse, om maar enkele plaatsen te noemen.Op 16 junuari werd de eerste tocht verreden met 57 deelnemers. In 1979 was al een poging mislukt wegens invallende dooi. Op 19 januari 1985 gingen 114 deelnemers op weg, waarna de echte gang er in 1986 in kwam. Op 15 februari starten 393 deelnemers.Dit record werd op 17 januari 1987 gebroken. Toen reden 458 schaatsers(sters) op en neer naar Vlaardingen. De voorlaatste tochtvan 9 februari 1991 trok 394 deelnemers. De laatste, op 4 januari 1997, is alweer tien winters terug, al ligt hij bij veel deelnemers nog vers in het geheugen. Er waren 290 deelnemers mede door de concurrentie van de ook voorlopig laatste Friese Elfstedentocht. Maar de sfeer was enorm. U zult zich misschien afvragen: Wat is er nou zo uniek aan die schaatstocht naar Vlaardingen? Op papier is dit moeilijk weer te geven, je moet het ervaren! Dat het apart is blijkt o.a. uit de vele deelnemers die niet of nauwelijks kunnen schaatsen. Ze willen erbij horen en bezetten dan de controleposten, of dragen op een heel andere manier hun steentje bij tot het welslagen van dit evenement. De onderlinge concurrentie is er ook , niet in snelheidwaarmee je de tocht volbrengt, maar wel het aantal malen dat je hebt deelgenomen. Twaalf personen hebben alle zes de tochten gereden, waaronder Lenie Knijnenburg als enige vrouw. Vier en zestig personen hebben een ”Gouden Loosduinen-Vlaardingen Kruisje” ontvangen voor deelname aan drie tochten. Wanneer er weer over Westlandse wateren naar Vlaardingen gereden kan worden weet niemand, wat men wel weet is dat de koorts voor de dertien rayonhoofden opnieuw ontstaatzodra het maar een beetje begint te vriezen. ’t Draaiboek ligt binnen handbereik!
De ”RAYONHOOFDEN” van de winter anno 1996-1997 zijn:
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
De winter van 2009